راه‌آهن رشت- آستارا به نفع همه کشورهای منطقه است / مسیر ریلی فوق العاده احداث می‌کنیم

نرخ گاز صادراتی ایران ۱۹ سنت به ازای هر مترمکعب/ کسری ۴ میلیارد دلاری تراز تجاری ۱۰ ماهه

به گزارش ویکی تک پلاس، بر اساس تازه‌ترین گزارش گمرک جمهوری اسلامی ایران، گاز طبیعی در ۱۰ ماهه سال ۱۴۰۴ در صدر اقلام صادراتی کشور قرار گرفته و بیشترین سهم ارزآوری را به خود اختصاص داده است.

طبق این گزارش، در این مدت حدود ۳.۹۷ میلیون تن گاز طبیعی معادل ۲.۵۸ میلیارد مترمکعب صادر شده است. ارزش هر کیلوگرم گاز طبیعی صادراتی ۲۹ سنت اعلام شده که معادل ۱۹ سنت به ازای هر مترمکعب است.

گاز؛ مهم‌ترین قلم صادراتیصا

آمارهای رسمی نشان می‌دهد گاز طبیعی در بازه مورد بررسی، مهم‌ترین ماده صادراتی کشور بوده و از نظر ارزش، جایگاه نخست را در میان کالاهای صادراتی به خود اختصاص داده است. این در حالی است که ترکیب اقلام صادراتی و وارداتی در نمودار منتشرشده از سوی گمرک، تصویری از ساختار تجارت خارجی کشور در ۱۰ ماهه امسال ارائه می‌دهد.

صادرات ۴۵ میلیارد دلاری در برابر واردات ۴۹ میلیارد دلاری

بر پایه این گزارش، مجموع ارزش صادرات کشور در ۱۰ ماهه سال جاری به ۴۵ میلیارد دلار رسیده است. در مقابل، ارزش واردات در همین مدت ۴۹ میلیارد دلار ثبت شده است.

بر این اساس، تراز تجاری کشور در این بازه زمانی منفی ۴ میلیارد دلار بوده که نشان‌دهنده پیشی گرفتن واردات از صادرات است.

ضرورت مدیریت تراز تجاری

کارشناسان معتقدند استمرار کسری تراز تجاری می‌تواند بر بازار ارز و متغیرهای کلان اقتصادی اثرگذار باشد و مدیریت همزمان صادرات غیرنفتی، کنترل واردات و تنوع‌بخشی به سبد صادراتی را به یک ضرورت سیاستی تبدیل کند.

گزارش تفصیلی ترکیب اقلام عمده وارداتی و صادراتی در نمودار منتشرشده از سوی گمرک قابل مشاهده است.

مقاومت بازار در برابر کاهش قیمت تخم مرغ

به گزارش ویکی تک پلاس، حمیدرضا کاشانی اظهار داشت: قیمت تمام شده هر کیلوگرم تخم مرغ درب واحدهای تولیدی ۲۳۰ هزار تومان است اما بین ۱۰۰ تا ۱۱۰ هزارتومان فروخته می‌شود؛ یعنی اینکه با وجود کاهش قیمت، تخم مرغ همچنان در شبکه توزیع و بازار با نرخ های بالا به فروش می رسد.

وی خواستار پرداخت به موقع طلب تولیدکنندگان از سوی شرکت پشتیبانی امور دام شد تا بتوانند به پایداری تولید کمک کنند و در این باره توضیح داد: شرکت پشتیبانی امور دام برای حمایت از تولید داخلی از اردیبهشت ماه امسال اقدام به خرید مرغ پایان دوره و نهاده های دامی و از تیرماه اقدام به خرید تخم مرغ کرد اما تاکنون که تنها یک ماه از سال باقیمانده، بدهی خود را به تولیدکنندگان نپرداخته است.

وی افزود: این شرکت هر کیلوگرم تخم مرغ را با قیمت ۶۰ هزار تومان و مرغ پایان دوره را با نرخ ۱۰ هزارتومان و نهاده های دامی را با قیمت ارز ترجیحی ۲۸ هزارو ۵۰۰ تومان از تولیدکنندگان خریداری کرده و حدود ۸۰۰ میلیارد تومان بابت خرید تخم مرغ و مرغ پایان دوره و حدود ۳۰۰ میلیارد تومان بابت خرید ۷ تا ۸ هزارتن نهاده دامی به تولیدکنندگان بدهکار است.

کاشانی با اشاره به از سرگیری صادرات تخم مرغ اظهار داشت: با اجرای سیاست جدید دولت در حوزه ارز ترجیخی، صادرات تخم مرغ با هدف تنظیم بازار داخلی و جلوگیری از کمبود کالا در بازار، متوقف شد که زیان ۵۰۰ میلیارد تومانی برای صنعت مرغ تخمگذار به همراه داشت که به تازگی امکان صادرات تخم مرغ فراهم شده است.

این فعال صنعت مرغ تخم‌گذار خاطر نشان کرد که از ابتدای امسال ۱۰۰ هزارتن محصول تخم مرغ به ارزش ۱۰۰ میلیون دلار به ۱۰ کشور از جمله حاشیه خلیج فارس، عراق، افغانستان، ترکمنستان و پاکستان صادر شده است.

رئیس اتحادیه مرکزی مرغداران میهن با اشاره به اینکه تخم مرغ در سبد کالابرگ الکترونیک قرار دارد و نیاز است تا تولید آن استمرار یابد تا بتوان نیاز خانوارها را پوشش داد، گفت: اگر نهاده های مورد نیاز این صنعت و بدهی شرکت پشتیبانی امور دام به موقع پرداخت نشود، صنعت طیور با مشکل نقدینگی روبرو خواهد شد.

به گزارش ایرنا، طبق آمار وزارت جهاد کشاورزی از ابتدای امسال تاکنون بیش از یک میلیون و ۳۵۰ هزار تن تخم مرغ در بیش از هزار و ۸۰۰ واحد مرغداری تخم‌گذار فعال کشور تولید شده است و این صنعت دارای بیش از ۱۵ زنجیره مستقل است.

طی سه سال گذشته صادرات تخم‌مرغ به‌ طور مستمر انجام شده و سال گذشته (۱۴۰۳) حدود ۱۴۰ هزار تن از این محصول به کشورهای هدف صادر شد.

گرمایش جهانی چه بر سر مزارع زعفران می‌آورد؟ / آینده زعفران ایران زیر سایه تغییر اقلیم

به گزارش ویکی تک پلاس، تغییر اقلیم در سال‌های اخیر به یکی از مهم‌ترین چالش‌های جهان تبدیل شده است. افزایش دمای هوا، جابه‌جایی الگوهای بارش و وقوع پدیده‌های حدی مانند خشکسالی‌های طولانی یا بارش‌های ناگهانی، منابع طبیعی و فعالیت‌های اقتصادی را تحت تأثیر قرار داده‌اند. بخش کشاورزی بیش از بسیاری از بخش‌ها از این تغییرات آسیب می‌بیند، زیرا به طور مستقیم به شرایط دما، بارندگی و کیفیت خاک وابسته است. کاهش یا تغییر زمان بارش می‌تواند چرخه رشد گیاهان را مختل کند و افزایش دما نیز بر میزان محصول و کیفیت آن اثر بگذارد. به همین دلیل، شناخت روندهای اقلیمی آینده برای برنامه‌ریزی در سطح ملی و استانی اهمیت زیادی دارد.

در این میان، زعفران به عنوان یکی از محصولات راهبردی ایران جایگاه ویژه‌ای دارد. این گیاه که با نام علمی «کروکوس ساتیووس» شناخته می‌شود، علاوه بر کاربرد خوراکی، در صنایع دارویی و غذایی نیز استفاده می‌شود و سهم بزرگی از تولید جهانی آن در ایران انجام می‌گیرد. زعفران به خاک با زهکشی مناسب، اسیدیته متعادل و الگوی مشخصی از دما و بارش نیاز دارد. حتی نوسانات دمایی در دوره خواب پیاز یا زمان گل‌دهی می‌تواند تعداد گل‌ها را کاهش دهد. از سوی دیگر، به دلیل نیاز آبی نسبتاً کم، این محصول در مناطق خشک و نیمه‌خشک کشور به عنوان گزینه‌ای اقتصادی و سازگار با کم‌آبی مطرح بوده است. با این حال، تداوم گرمایش و تغییر بارش می‌تواند همین مزیت نسبی را نیز تهدید کند و ضرورت انجام مطالعات دقیق را دوچندان سازد.

در این خصوص، ایمان سعیدی از گروه علوم و مهندسی محیط زیست دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست دانشگاه ملایر به همراه دو همکار دانشگاهی خود، پژوهشی را درباره مقایسه دو سناریوی متفاوت تغییر اقلیم و اثر آن بر کشت زعفران ایران انجام داده‌اند. آن‌ها در این مطالعه به بررسی تطبیقی دو مسیر متفاوت توسعه جهانی پرداختند؛ یکی مبتنی بر تداوم مصرف گسترده سوخت‌های فسیلی و دیگری بر پایه حرکت به سمت فناوری‌های پایدار. هدف اصلی این پژوهش، بررسی این موضوع بود که هر یک از این مسیرها چه تأثیری بر گستره زمین‌های مناسب برای کشت زعفران در کشور خواهند داشت.

برای انجام این تحقیق، پژوهشگران از نرم‌افزار TerrSet و ابزار مدل‌ساز سازگاری تغییر اقلیم استفاده کردند. همچنین مدل‌های MAGICC۷ و SCENGEN برای شبیه‌سازی تغییرات دما و بارش تا سال ۲۱۰۰ به کار گرفته شد. داده‌های اقلیمی دوره ۱۹۸۱ تا ۲۰۱۰ به عنوان مبنای مقایسه در نظر گرفته شدند. در واقع، پژوهشگران ابتدا شرایط اقلیمی گذشته را بررسی و سپس بر اساس دو سناریوی متفاوت، تغییرات آینده را پیش‌بینی کردند. در سناریوی نخست که نشان‌دهنده ادامه مصرف بالای سوخت‌های فسیلی است، میزان انتشار گازهای گلخانه‌ای بالا در نظر گرفته شد. در سناریوی دوم، فرض بر این بود که جهان به سمت سیاست‌های پایدارتر و کاهش انتشار حرکت می‌کند. سپس با ترکیب داده‌های دما و بارش، نقشه‌هایی از مناطق با توان بسیار زیاد تا فاقد توان برای کشت زعفران تهیه شد.

نتایج نشان دادند در سناریوی مبتنی بر مصرف بالای سوخت‌های فسیلی، مساحت مناطق با «توان بسیار زیاد» برای کشت زعفران تا سال ۲۱۰۰ حدود ۸۵ درصد کاهش می‌یابد و سهم زمین‌های فاقد توان به بیش از ۸۰ درصد می‌رسد. این کاهش شدید به ویژه در مناطق شرقی کشور چشمگیر است. همچنین مساحت زمین‌های بسیار مستعد از بیش از ۶۶ هزار کیلومتر مربع به حدود ۱۰ هزار کیلومتر مربع کاهش پیدا می‌کند، در حالی که زمین‌های با توان بسیار کم افزایش قابل توجهی خواهند داشت.

در مقابل، در سناریوی مبتنی بر توسعه پایدار، هرچند مناطق با توان بسیار زیاد باز هم کاهش می‌یابند، اما سهم زمین‌های فاقد توان به طور محسوسی کمتر می‌شود و بخشی از زمین‌ها در طبقات «توان کم» و «توان متوسط» باقی می‌مانند یا افزایش می‌یابند. این موضوع نشان می‌دهد که انتخاب مسیرهای پایدار می‌تواند از افت شدید ظرفیت تولید جلوگیری کند و حتی امکان بهره‌برداری از برخی مناطق جدید در غرب و شمال غرب کشور را فراهم سازد.

بر اساس اطلاعات تکمیلی این پژوهش، در همه مناطق کشور روند افزایشی دما، به ویژه پس از سال ۲۰۷۰، مشاهده می‌شود. الگوهای بارشی نیز تغییر می‌کنند؛ در برخی مناطق کاهش بارش و در برخی دیگر جابه‌جایی فصلی بارش پیش‌بینی شده است.

پژوهشگران تأکید کرده‌اند که هرچند مدل‌ها تصویری کلی از آینده ارائه می‌دهند، اما همچنان با عدم قطعیت همراه هستند. برای نمونه، امواج گرمایی کوتاه‌مدت یا یخبندان‌های دیررس که می‌توانند برای زعفران حیاتی باشند، ممکن است به طور کامل در این مدل‌ها منعکس نشوند. همچنین عواملی مانند دسترسی به آب زیرزمینی یا شرایط اقتصادی کشاورزان در این تحلیل به طور مستقیم لحاظ نشده است.

با این حال، یافته‌های فوق که در فصلنامه «مهندسی اکوسیستم بیابان» وابسته به دانشگاه کاشان منعکس شده‌اند، اهمیت برنامه‌ریزی دقیق را برجسته می‌کنند. استفاده از سامانه‌های آبیاری هوشمند، تدوین سیاست‌های حمایتی و آموزش کشاورزان می‌تواند به کاهش آسیب‌ها کمک کند.

این پژوهش نشان می‌دهد که مسیر توسعه و سیاست‌های کلان انرژی و محیط زیست، مستقیماً بر آینده یکی از مهم‌ترین محصولات صادراتی کشور اثرگذار است و تصمیم‌های امروز می‌تواند ظرفیت تولید دهه‌های آینده را تعیین کند.

جوجه‌هایی که در چاه ریخته شدند/ بی‌تفاوتی وزارت کشاورزی نسبت به تولیدکنندگان

به گزارش ویکی تک پلاس، «مرغداران مجبور به ریختن جوجه‌ها در چاه شده‌اند.» این را حاجی‌پور، عضو کمیسیون کشاورزی مجلس شورای اسلامی می گوید و نسبت به وضعیت تولید در کشور هشدار می‌دهد، اما در این میان، وزارت جهاد کشاورزی که همواره ادعای تأمین مناسب نهاده‌ها و ثبات بازار مرغ را داشته، سکوت کرده است.

مرغداران که خود در خط مقدم تأمین پروتئین جامعه هستند، این روزها با چالش‌های متعددی دست و پنجه نرم می‌کنند. گرانی نهاده‌های دامی، ناتوانی مردم از خرید مرغ و کاهش قیمت در بازار و عدم حمایت دولت، صنعت تولید مرغ را به ورطه نابودی کشانده است. ریختن جوجه‌ها در چاه، نه فقط یک اقدام اقتصادی، که یک تراژدی است. مرغداری که جوجه‌ها را تولید کرده، حالا مجبور است به دلیل ناتوانی در فروش آن‌ها، شاهد مرگ‌بارترین صحنه‌ها باشد.

این بحران، زنگ خطری برای مسئولان است. اگر فکری برای تأمین نهاده‌ها و حمایت از مرغداران نشود، در ماه رمضان و عید نوروز، شاهد افزایش قیمت‌ها و کمبود مرغ در بازار خواهیم بود.

پشت پرده کمبود نهاده‌های دامی در سامانه بازارگاه

در همین زمینه، محمدرضا صدیق‌پور، دبیر انجمن تولیدکنندگان جوجه یکروزه کشور با اشاره به معدوم‌سازی جوجه‌های یکروزه در چند وقت اخیر، گفت: جوجه‌ تولیدی  نهایتا تا ۱۰ ساعت پس از تولد در جوجه‌کشی می‌بایست به فارم‌های پرورش مرغ گوشتی منتقل شود و چنانچه طی ۲۴ ساعت جوجه یکروزه تولیدی در جوجه‌کشی جذب نشود، دیگر قابلیت پرورش نخواهد داشت و طبیعتا باید معدوم شود.

وی در مورد دلایل عدم خرید جوجه یکروزه توسط مرغداران، گفت: متاسفانه در ۲، ۳ ماه اخیر مرغداران با کمبود و سپس گرانی نهاده‌های دامی مواجه بودند. واردکنندگان نهاده‌های دامی قبل از بحث آزادسازی به دلیل عدم تامین ارز، از عرضه نهاده در بازارگاه خودداری کردند. در نتیجه کمبود نهاده و افزایش قیمت نهاده موجب کاهش انگیزه جوجه‌ریزی  در واحدهای پرورش مرغ گوشتی شد.

کاهش شدید قیمت جوجه یکروزه

دبیر انجمن تولیدکنندگان جوجه یکروزه کشور با اشاره به عدم انگیزه پرورش‌دهندگان  برای تولید مرغ، گفت: از سه ماه پیش و قبل از حذف ارز ترجیحی، جوجه یکروزه تقریبا به ۳۰ درصد قیمت تمام‌شده عرضه شد، جوجه یکروزه با قیمت مصوب ۳۲۷۶۰ تومان به طور متوسط ۱۰ هزار تومان به فروش رفت و گاها به منظور جلوگیری از معدوم شدن جوجه یکروزه تولیدی به صورت رایگان توزیع می‌شد.

به گفته صدیق‌پور، بعد از حذف ارز ترجیحی و افزایش قیمت نهاده‌های ذرت و کنجاله سویا به حدود ۴ برابر و عدم امکان تامین  سرمایه مورد نیاز واحدهای پرورش مرغ گوشتی، این واحدها توانایی تامین نهاده‌های دامی را نداشتند. از سوی دیگر، وقتی قیمت نهاده ۴ برابر شده، باید قیمت مرغ هم به همان میزان افزایش پیدا کند که به دلیل کاهش قدرت خرید مردم این امر در کوتاه‌مدت محقق نخواهد شد.

وی ادامه داد: قیمت تمام‌شده مرغ زنده در حال حاضر حدود ۱۹۰ هزار تومان است؛ اما مرغ زنده در حال حاضر تقریبا ۳۰ درصد کمتر از قیمت تمام‌شده در بازار کیلویی ۱۳۰  تا ۱۵۰ هزار تومان به فروش می‌رود.

جوجه روی دست تولیدکنندگان ماند

دبیر انجمن تولیدکنندگان جوجه یکروزه کشور با بیان اینکه مرغداران گوشتی تمایلی برای جوجه‌ریزی ندارند، گفت: بنابراین جوجه‌ها روی دست تولیدکنندگان مانده است. به طور مثال، جوجه یکروزه تولیدی روز گذشته ۵ تا ۱۵ هزار تومان فروش رفته (۱۰ تا ۲۰ درصد قیمت تمام‌شده) یا برخی تولیدکنندگان به منظور جلوگیری از معدوم شدن، جوجه تولیدی را رایگان واگذار کردند.

وی ادامه داد: با تداوم این روند و تحمیل خسارت غیر قابل جبران به بخش تولید جوجه یکروزه، واحدهای مرغ مادر توان ادامه تولید ندارند. در چنین شرایطی، گله‌های مولد یکی یکی در کوتاه‌ترین زمان از صحنه تولید حذف می‌شوند.

صدیق‌پور با اظهار نگرانی برای تامین مرغ و جوجه مورد نیاز مردم، گفت: در مدت مشابه سال گذشته، ما هر ماه ۲۰ میلیون جوجه برای تامین مرغ وارد می‌کردیم، اما امروز نه تنها در تامین جوجه یکروزه  مورد نیاز کشور به خودکفایی رسیده‌ایم، بلکه امکان صادرات نیز فراهم شده که متاسفانه به دلیل بی‌توجهی برخی مسئولین  زیر ساخت ایجادشده در دو سال گذشته در رسیدن به خودکفایی در ورطه نابودی قرار گرفته است.

بی‌تفاوتی وزارت جهاد کشاورزی نسبت به تولیدکنندگان

دبیر انجمن تولیدکنندگان جوجه یکروزه کشور با بیان اینکه در شرایط کنونی، آنقدر که واردات احترام دارد، به همان اندازه تولید داخلی در حال سرکوب است، گفت: نهاده ذرت را تا یک ماه پیش ۱۱۳۰۰ تومان می‌خریدم که به ۴۲ هزار تومان رسید. دوباره ۴۲ هزار تومان به ۵۰ هزار تومان افزایش یافت. وزارت جهاد کشاورزی به راحتی این گرانی را می‌پذیرد، ولی نسبت به افزایش یا به عبارتی رسیدن  قیمت مرغ یا جوجه یکروزه  به قیمت واقعی، بی‌تفاوت است.

صدیق‌پور افزود: در چنین شرایطی، حدس ما این است که برخی عوامل در وزارت جهاد کشاورزی می‌خواهد با این کارها، کشور را دوباره به واردکننده مرغ، گوشت و… تبدیل کند زیرا نسبت به تولیدکننده داخلی بی‌تفاوت شده‌اند.

کمبود مرغ در فروردین ماه

دبیر انجمن تولیدکنندگان جوجه یکروزه کشور در مورد وضعیت تولید مرغ در کشور، گفت: ما از ۸ ماه پیش، تولید جوجه را برنامه‌ریزی کردیم، به همین دلیل امروز کمبودی برای تامین مرغ و گوشت نداریم؛ متاسفانه با تداوم تحمیل ضرر و زیان غیر قابل جبران به بخش تولید توان ادامه فعالیت از تولیدکنندگان سلب شده و با ادامه این روند در ماه‌های آتی با مخاطرات جدی در تامین مرغ روبرو خواهیم شد.

صدیق‌پور خاطرنشان کرد: با قیمت فعلی جوجه یکروزه، صنعت مرغ و گوشت از محل تولید داخل نابود و فضا جهت واردات و رانت‌های مربوطه فراهم خواهد شد.

واسطه‌های اماراتی بازیگر اصلی تجارت غلات ایران

به گزارش ویکی تک پلاس، ایران طی پنج سال گذشته به‌طور متوسط سالانه حدود ۳ میلیارد دلار انواع کالاهای اساسی شامل جو، ذرت دامی، گندم و روغن آفتابگردان از روسیه وارد کرده است.
با وجود ادعاهایی درباره حرکت تجارت ایران و روسیه به سمت استفاده از ارزهای ملی، بررسی ساختار واقعی پرداخت‌ها نشان می‌دهد حدود ۸۷ درصد ارزش دلاری واردات کالای اساسی ایران از روسیه از طریق شرکت‌های واسط مستقر در امارات، ترکیه و سایر کشورها و با ارزهای ثالثی همچون درهم و یورو تسویه شده است.
این سطح از وابستگی به ارزهای واسط و شبکه‌های غیرمستقیم، مسیر تأمین کالاهای اساسی کشور را به‌شدت در معرض ریسک‌های تحریمی، افزایش هزینه مبادله و کاهش شفافیت مالی قرار داده است. از همین رو، بازطراحی ساختاری واردات کالاهای اساسی و حرکت به سمت خرید مستقیم از روسیه به‌عنوان یک ضرورت راهبردی مطرح می‌شود.
در سال ۱۴۰۳، ذرت دامی، جو، گندم و روغن آفتابگردان با مجموع حدود ۵ میلیون تن و ارزش تقریبی ۲.۲ میلیارد دلار در صدر فهرست واردات ایران از روسیه قرار داشته‌اند؛ به‌گونه‌ای که ایران به یکی از بزرگ‌ترین واردکنندگان نهاده‌های دامی روسیه تبدیل شده است.

سلطه شرکت‌های واسط بر تجارت غلات ایران و روسیه

بررسی شرکت‌های صادرکننده نشان می‌دهد اکثریت شرکت‌هایی که از مبدا روسیه به ایران صادرات داشته‌اند، در کشورهای ترکیه و امارات متحده عربی ثبت شده‌اند. حضور گسترده این شرکت‌ها در بازار ایران بیانگر آن است که بخش عمده واردات غلات و نهاده‌های دامی کشور نه از مسیر خرید مستقیم، بلکه از طریق شبکه‌های واسطه‌ای انجام می‌شود.
در مقابل، تنها تعداد محدودی از صادرکنندگان بزرگ روسی، مانند شرکت OZK (شرکت متحد غله) که در میان پنج غول اصلی صادرات گندم روسیه قرار دارد، تجارت مستقیم با ایران داشته‌اند. آمارها نشان می‌دهد طی پنج سال گذشته تنها حدود ۱۶ درصد از کل واردات کالای اساسی ایران از روسیه مستقیماً از شرکت‌های روسی خریداری شده است.

نقش ارزهای ثالث در تضاد با ادعای تجارت روبلی–ریالی

در سال‌های اخیر برخی مقامات ایرانی و روسی اعلام کرده‌اند که تا ۸۰ درصد تجارت دو کشور با پول‌های ملی (ریال و روبل) انجام می‌شود. برای مثال معاون نخست‌وزیر روسیه از سهم ۸۰ درصدی تسویه با ارز ملی سخن گفته و سفیر ایران در روسیه نیز بیش از ۶۰ درصد مبادلات را ریالی–روبلی عنوان کرده است.
اما این ارقام عمدتاً مربوط به همان بخش محدود تجارت مستقیم (حدود ۱۶ درصد) است که در آمارهای گمرکی نیز ثبت می‌شود. اگر فرض شود ۸۰ درصد این ۱۶ درصد با روبل و ریال تسویه شده باشد، در عمل کمتر از ۱۳ درصد کل واردات غلات و دانه‌های روغنی ایران از روسیه با ارزهای ملی انجام شده و مابقی همچنان از طریق نظام پرداخت درهمی، یورویی و شبکه‌های واسطه‌ای صورت گرفته است.
چرا ایران ناچار به استفاده از ارزهای واسط است؟
واقعیت آن است که تحریم‌های بانکی و محدودیت‌های گسترده در دسترسی ایران و روسیه به سیستم مالی جهانی مانند سوئیفت، امکان تسویه مستقیم را به‌شدت کاهش داده است. از سوی دیگر، بازار روبل و ریال در تجارت بین‌المللی نقدشوندگی محدودی دارد و بسیاری از شرکت‌های صادرکننده ترجیح می‌دهند پرداخت‌ها با ارزهای قابل تبدیل جهانی انجام شود.
در نتیجه، شرکت‌های واسطه در کشورهای ثالث نقش کلیدی در انتقال ارز، تسویه حساب‌ها و دور زدن محدودیت‌های بانکی پیدا کرده‌اند و همین مسئله وابستگی ایران را به ارزهای واسط افزایش داده است.

ضرورت بازطراحی ساختار واردات کالاهای اساسی

ایران برای واردات کالاهای اساسی سالانه بیش از ۱۲ میلیارد دلار ارز حاصل از فروش نفت، عمدتاً به چین، هزینه می‌کند. علاوه بر مسیرهای دشوار فروش نفت در شرایط تحریمی، بازگشت ارز و پرداخت بدهی تأمین‌کنندگان خارجی نیز عمدتاً از مسیرهای غیرشفاف، شبکه‌های تراستی و سیستم‌های غیررسمی انجام می‌شود؛ مسیری که همچنان زیر نظارت و فشار تحریم‌کنندگان غربی قرار دارد.
به‌عبارتی، هرچند واردات کالاهای اساسی در ظاهر مشمول معافیت‌های تحریمی است، اما چون منابع ارزی آن به درآمدهای نفتی وابسته شده، نظام پرداخت کشور به سمت سازوکارهای پرریسک و غیرشفاف حرکت کرده است.
در چنین شرایطی ضروری است مجموعه‌ای از راهکارهای عملیاتی برای کاهش وابستگی ایران به شرکت‌های واسط و ارزهای ثالث در واردات کالاهای اساسی از روسیه به‌طور جدی دنبال شود.
این راهکارها باید شامل افزایش سهم خرید مستقیم از شرکت‌های روسی، توسعه واقعی تسویه روبلی–ریالی، ایجاد سازوکارهای مالی شفاف و مقاوم در برابر تحریم و بازطراحی نقش درآمدهای نفتی در تأمین ارز کالاهای اساسی باشد.

امکان تبادل بیش از ۲ هزار قلم کالا میان ایران و روسیه وجود دارد

به گزارش ویکی تک پلاس، خالیمات بودونوا، روز دوشنبه در آیین گشایش نوزدهمین کمیسیون مشترک اقتصادی ایران و روسیه با قدردانی از میزبانی ایران اظهار کرد: هیات روسی امسال از سازمان‌های دولتی و شرکت‌های مختلف تشکیل شده است.

وی ادامه داد: روابط اقتصادی و تجاری ایران و روسیه روندی رو به رشد دارد و طبق آخرین آمار، حجم مبادلات به ۴ میلیارد و ۷۰۰ میلیون دلار رسیده است.

دبیر روسی کمیسیون مشترک اقتصادی ایران و روسیه تصریح کرد: امضای تفاهم‌نامه تجارت آزاد بین ایران و اتحادیه اقتصادی اوراسیا نقش مهمی در تعاملات تجاری دارد و امکان تبادل بیش از دو هزار قلم کالا، خدمات و محصولات را فراهم می‌کند که نشان‌دهنده ظرفیت قابل توجه همکاری‌هاست.

فعالیت ۱۷ کمیته کارشناسی

بودونوا افزود: همان‌طور که آقای موسوی (دبیر ایرانی کمیسیون مشترک اقتصادی ایران و روسیه) اشاره کرد، در این نشست ۱۷ کمیته کارشناسی فعالیت می‌کنند و امروز و فردا باید اقدام‌ها و هماهنگی‌های گسترده‌ای از سوی کارشناسان دو کشور انجام شود.

وی ادامه داد: انتظار داریم در سطح کارشناسی به نتایج مشخص برسیم و بندهایی که نیازمند تفاهم هستند، مورد توافق قرار گیرد و متن نهایی پس از جمع‌بندی تنظیم و به دبیرخانه ارسال شود.

دبیر روسی کمیسیون مشترک اقتصادی ایران و روسیه تصریح کرد: بخش دوم هیئت روسی امشب به تهران عزیمت می‌کند و فردا در نشست‌ها، مسائل کلی بررسی می‌شود و امیدواریم صبح فردا به تفاهم و جمع‌بندی نهایی برسیم تا متن نهایی برای امضای رؤسای کمیسیون‌های ایران و روسیه (محسن پاک‌نژاد، وزیر نفت ایران و سرگئی تیسیلیوف، وزیر انرژی فدراسیون روسیه) آماده شود.

وی در پایان گفت: بار دیگر از طرف ایرانی تشکر می‌کنم و امیدوارم اهداف تعیین‌شده محقق شده و تعاملات راهبردی دو کشور ارتقا یابد.